BIM và GIS đang thay đổi cuộc chơi trong lĩnh vực quy hoạch,xây dựng – như thế nào?

BIM, GIS và dữ liệu số trong xây dựng đang thay đổi cách tổ chức thông tin, phối hợp thiết kế và quản lý hạ tầng. 

Trong các dự án xây dựng và quy hoạch, dữ liệu thường được hình thành từ nhiều nguồn như khảo sát địa hình, bản vẽ thiết kế, hồ sơ kỹ thuật và thông tin hiện trạng. Khi được quản lý riêng lẻ, những dữ liệu này có thể gây khó khăn cho việc đối chiếu, cập nhật và phối hợp giữa các đơn vị tham gia.

Sự phát triển của BIM (Building Information Modeling) và GIS (Geographic Information System) đang góp phần thay đổi phương thức quản lý thông tin. Thay vì chỉ sử dụng bản vẽ hoặc bản đồ độc lập, các công nghệ này cho phép tổ chức dữ liệu theo cấu trúc, liên kết thông tin kỹ thuật với vị trí địa lý và hỗ trợ quản lý dự án qua nhiều giai đoạn.

BIM thay đổi cách quản lý công trình như thế nào?

BIM là phương pháp tạo lập và quản lý thông tin công trình thông qua mô hình số. Không chỉ thể hiện hình dạng ba chiều, mô hình BIM còn có thể tích hợp các thuộc tính kỹ thuật như kích thước, vật liệu, cao độ và thông tin cấu kiện.

(Một mô hình BIM tòa nhà. nguồn: Đất Vàng Việt Nam)

Trong thiết kế hạ tầng khu công nghiệp (KCN), BIM cho phép phân tách công trình thành các nhóm hệ thống để kiểm tra và quản lý:

• Giao thông – san nền: Thể hiện tim tuyến, mặt cắt đường, cao độ thiết kế và hỗ trợ tính toán khối lượng đào đắp.
• Cấp thoát nước: Mô hình hóa đường ống, hố ga, hướng tuyến, độ dốc và các điểm đấu nối.
• Điện – viễn thông: Thể hiện vị trí tuyến cáp, hào kỹ thuật, ống luồn và các công trình phụ trợ.
• Công trình kỹ thuật: Quản lý thông tin kết cấu, thiết bị và các hạng mục liên quan.

Điểm đáng chú ý là khả năng kết hợp các mô hình thành phần để phát hiện xung đột không gian. Chẳng hạn, khi tuyến ống thoát nước giao cắt với hệ thống cáp ngầm tại cao độ không phù hợp, BIM có thể hỗ trợ nhận diện vấn đề trước khi thi công.

Ngoài kiểm tra xung đột, mô hình BIM còn hỗ trợ bóc tách khối lượng, cập nhật thay đổi thiết kế và cung cấp dữ liệu phục vụ quản lý công trình.

Vai trò của GIS trong quản lý dữ liệu không gian

Sản phẩm GIS do Đất Vàng Việt Nam thực hiện (nguồn: Đất Vàng Việt Nam)

Nếu BIM tập trung vào thông tin chi tiết của công trình, GIS giữ vai trò tổ chức và phân tích dữ liệu theo vị trí địa lý.

Thông qua GIS, các lớp dữ liệu về địa hình, sử dụng đất, giao thông, hạ tầng kỹ thuật và ranh giới quy hoạch có thể được thể hiện trên bản đồ số. Người dùng có thể truy vấn thông tin theo từng khu vực, so sánh hiện trạng và đánh giá mối liên hệ giữa các đối tượng không gian.

Trong quy hoạch và quản lý khu công nghiệp, ứng dụng GIS hỗ trợ nhiều nghiệp vụ:

• Quản lý ranh giới khu đất, phân khu chức năng và hiện trạng sử dụng đất.
• Theo dõi mạng lưới giao thông, cấp thoát nước và các tuyến hạ tầng.
• Phân tích vị trí, khoảng cách và khả năng kết nối giữa các khu vực.
• Tích hợp dữ liệu khảo sát, bản đồ và hồ sơ quy hoạch để thuận tiện tra cứu.

Khi được triển khai trên nền tảng WebGIS, dữ liệu còn có thể được truy cập qua trình duyệt, giúp các bên liên quan khai thác thông tin theo quyền được cấp mà không cần sử dụng trực tiếp phần mềm GIS chuyên dụng.

Khi BIM và GIS được kết nối

Sự kết hợp giữa BIM và GIS trong vòng đời công trình (nguồn: Harmony)

Một công trình không tồn tại độc lập mà luôn có mối liên hệ với địa hình, giao thông và hệ thống hạ tầng xung quanh. Đây là lý do kết hợp BIM và GIS trong xây dựng ngày càng được quan tâm.

BIM cung cấp thông tin chi tiết về cấu kiện và hệ thống kỹ thuật, trong khi GIS bổ sung bối cảnh địa lý cùng các yếu tố không gian bên ngoài công trình.

Sự kết hợp này hỗ trợ đối chiếu thiết kế công trình với điều kiện địa hình và hiện trạng hạ tầng; Phát hiện những điểm cần kiểm tra tại vị trí giao cắt hoặc kết nối kỹ thuật; Trực quan hóa thông tin dự án trong bối cảnh không gian rộng hơn; Hỗ trợ cập nhật dữ liệu phục vụ quản lý, bảo trì và vận hành sau xây dựng.

Tuy nhiên, việc tích hợp đòi hỏi xử lý các khác biệt về hệ tọa độ, cấu trúc dữ liệu và mức độ chi tiết của mô hình. Vì vậy, chuẩn hóa dữ liệu đầu vào là điều kiện quan trọng để BIM và GIS phát huy hiệu quả.

Xem thêm: Khảo sát hiện trạng trên phạm vi nhiều phường được tổ chức như thế nào?

Xu hướng số hóa trong xây dựng và quy hoạch

Chuyển đổi số ngành xây dựng đang dịch chuyển từ việc tạo lập mô hình 3D riêng lẻ sang quản lý thông tin có cấu trúc, phục vụ nhiều giai đoạn của dự án.

Trong đó, ba hướng phát triển đáng chú ý gồm:

Thứ nhất, tăng cường số hóa dữ liệu hiện trạng. Công nghệ khảo sát bằng UAV, quét laser 3D và các phương pháp đo đạc số giúp thu thập dữ liệu địa hình, công trình làm cơ sở xây dựng mô hình.

Thứ hai, mở rộng khả năng kết nối dữ liệu. BIM, GIS và các nền tảng quản lý thông tin được kết hợp nhằm giảm tình trạng dữ liệu phân tán, hỗ trợ truy xuất và cập nhật thông tin.

Thứ ba, hướng đến quản lý tài sản số. Dữ liệu thiết kế, hoàn công và vận hành có thể tiếp tục được khai thác trong quản lý hạ tầng, từng bước tạo nền tảng phát triển bản sao số (Digital Twin) khi đáp ứng các điều kiện về dữ liệu và khả năng cập nhật.

Trong xu hướng này, Đất Vàng Việt Nam tập trung phát triển các giải pháp GIS, WebGIS, BIM, khảo sát địa hình, Scan 3D và VR360 phục vụ xây dựng, quy hoạch và quản lý không gian.

Kết hợp chuyên môn kỹ thuật với công nghệ số là định hướng để Đất Vàng Việt Nam tiếp tục cung cấp các giải pháp phù hợp với yêu cầu thực tế của từng dự án, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và khai thác dữ liệu trong lĩnh vực xây dựng – quy hoạch.

Xem thêm: VR360 và mô hình 3D khác nhau như thế nào?

Đất Vàng Việt Nam – Đồng hành cùng chuyển đổi số trong xây dựng và quy hoạch

Với định hướng ứng dụng công nghệ vào lĩnh vực xây dựng và quy hoạch, Đất Vàng Việt Nam cung cấp các giải pháp BIM, GIS, WebGIS, khảo sát địa hình, Scan 3D và VR360, phục vụ nhu cầu số hóa, quản lý và khai thác dữ liệu của chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và cơ quan quản lý.

Thông qua việc kết hợp chuyên môn kỹ thuật với các nền tảng công nghệ số, Đất Vàng Việt Nam tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu không gian, mô hình hóa thông tin công trình và phát triển các giải pháp trực quan hóa, góp phần nâng cao hiệu quả thiết kế, quản lý hạ tầng và phối hợp triển khai dự án.

Với đội ngũ chuyên môn và kinh nghiệm triển khai các dự án thực tế, Đất Vàng Việt Nam khẳng định năng lực thực thi từ khảo sát, thu thập dữ liệu đến xây dựng mô hình và phát triển các giải pháp số, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và đặc thù của từng dự án. Liên hệ Đất Vàng Việt Nam để được tư vấn giải pháp phù hợp với nhu cầu triển khai thực tế.