Lập quy hoạch sử dụng đất căn cứ vào những tiêu chí nào? Chỉ tiêu sử dụng đất là gì?

Quy hoạch sử dụng đất là một trong những nội dung quan trọng, giữ vai trò nền tảng trong công tác quản lý nhà nước về đất đai. Việc lập quy hoạch sử dụng đất không chỉ giúp phân bổ nguồn lực đất đai hợp lý mà còn là căn cứ để phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường. Vậy quy hoạch sử dụng đất là gì, chỉ tiêu sử dụng đất là gì và căn cứ nào để lập quy hoạch sử dụng đất theo Luật Đất đai 2024? Bài viết dưới đây sẽ làm rõ các nội dung này.

1. Chỉ tiêu sử dụng đất là gì?

Theo khoản 8 Điều 3 Luật Đất đai 2024, chỉ tiêu sử dụng đất được hiểu là diện tích đất của từng loại đất được xác định trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ở các cấp.

Các chỉ tiêu này do cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định, làm căn cứ để phân bổ đất đai trong quá trình lập và thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Trên cơ sở chỉ tiêu sử dụng đất, Nhà nước định hướng việc sử dụng đất cho từng mục đích cụ thể như đất ở, đất công nghiệp, đất thương mại – dịch vụ, đất quốc phòng, đất an ninh, đất nông nghiệp…

Việc xác định đúng và đầy đủ chỉ tiêu sử dụng đất giúp bảo đảm sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả, phù hợp với định hướng phát triển trong từng giai đoạn.

2. Quy hoạch sử dụng đất là gì?

Quy hoạch sử dụng đất không chỉ là việc vẽ bản đồ mà là một chiến lược phân bổ nguồn lực quốc gia.

Theo khoản 36 Điều 3 Luật Đất đai 2024, quy hoạch sử dụng đất là việc:

• Phân bổ chỉ tiêu sử dụng đất: Xác định diện tích cụ thể cho từng mục đích.
• Khoanh vùng đất đai: Xác định vị trí không gian cho các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.
• Cơ sở thực hiện: Dựa trên tiềm năng đất đai thực tế và nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực đối với từng đơn vị hành chính trong một thời kỳ xác định.

3. Căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất theo Luật Đất đai 2024

Luật Đất đai 2024 quy định cụ thể các căn cứ để lập quy hoạch sử dụng đất ở từng cấp, bảo đảm tính thống nhất từ trung ương đến địa phương.

3.1. Căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất quốc gia

Theo khoản 1 Điều 64 Luật Đất đai 2024, quy hoạch sử dụng đất quốc gia được lập dựa trên các căn cứ sau:

• Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh; quy hoạch tổng thể quốc gia; chiến lược phát triển ngành, lĩnh vực;

• Điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội của cả nước;

• Hiện trạng sử dụng đất, biến động đất đai, chất lượng đất, tiềm năng đất đai và kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất quốc gia kỳ trước;

• Nhu cầu và khả năng sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực, địa phương;

• Tiến bộ khoa học và công nghệ có liên quan đến việc sử dụng đất.

3.2. Căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh

Căn cứ khoản 1 Điều 65 Luật Đất đai 2024, quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh được lập trên cơ sở:

• Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quốc gia;

• Các quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng; các quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành có sử dụng đất cấp quốc gia hoặc liên tỉnh;

• Quy hoạch tỉnh đã được phê duyệt;

• Điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội của đơn vị hành chính cấp tỉnh;

• Hiện trạng sử dụng đất, biến động đất đai, chất lượng đất, tiềm năng đất đai và kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất kỳ trước của tỉnh;

• Nhu cầu, khả năng sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực, địa phương; nguồn lực đầu tư công và các nguồn lực khác;

• Tiến bộ khoa học và công nghệ có liên quan đến việc sử dụng đất.

3.3. Căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất cấp huyện

Theo khoản 1 Điều 66 Luật Đất đai 2024, việc lập quy hoạch sử dụng đất cấp huyện căn cứ vào:

• Quy hoạch tỉnh, quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh; trường hợp không lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh thì căn cứ vào quy hoạch đô thị của thành phố trực thuộc Trung ương;

• Các quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành;

• Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội cấp huyện;

• Điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội của đơn vị hành chính cấp huyện;

• Hiện trạng sử dụng đất, biến động đất đai, tiềm năng đất đai và kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất thời kỳ trước;

• Nhu cầu, khả năng sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực và Ủy ban nhân dân cấp xã; đối với đất ở, đất khu đô thị, đất khu dân cư nông thôn phải xác định trên cơ sở dự báo dân số, điều kiện hạ tầng, cảnh quan, môi trường theo quy định pháp luật về xây dựng;

• Định mức sử dụng đất, tiến bộ khoa học và công nghệ có liên quan đến việc sử dụng đất.

3.4. Căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất quốc phòng, an ninh

Theo khoản 2 Điều 68 Luật Đất đai 2024, quy hoạch sử dụng đất quốc phòng và quy hoạch sử dụng đất an ninh được lập căn cứ vào:

• Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch không gian biển quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc gia;

• Điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội của quốc gia;

• Hiện trạng sử dụng đất và kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất quốc phòng, an ninh thời kỳ trước;

• Nhu cầu và khả năng sử dụng đất phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh.

Việc lập quy hoạch sử dụng đất theo Luật Đất đai 2024 là một quá trình khoa học, có sự kế thừa và dự báo. Mỗi cấp quản lý đều có những căn cứ riêng biệt nhưng luôn đảm bảo tính thống nhất từ trên xuống dưới, nhằm mục tiêu cao nhất là sử dụng nguồn lực tài nguyên đất đai tiết kiệm, hiệu quả và bền vững.